Kavala’nın Serbest Bırakılması İçin Çağrı
Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesi, Türkiye’ye, 14 Ekim tarihine kadar hapis yatan iş insanı ve hayırsever Osman Kavala’nın serbest bırakılması için attığı veya atmayı planladığı somut adımları belirtmesi için süre tanıdı. Kavala, 2017 yılından beri hapis yatıyor ve kendisine yöneltilen suçlamaları kabul etmemektedir.
Bakanlar Komitesi, 15-16 Eylül tarihlerinde Strasbourg’da gerçekleştirilen toplantıda Türkiye’nin Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) kararlarına ne ölçüde uyduğunu gözden geçirmiştir. Kavala, 2013 Gezi Parkı protestolarını finanse etmekten ve organize etmekten suçlu bulunarak ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına çarptırılmıştır. Ancak bu suçlamaların siyasi motivasyon taşıdığını savunmaktadır.
AİHM’den Kavala Kararı
AİHM, 25 Ağustos 2023 tarihinde verdiği son kararında, Türkiye’nin Kavala’nın serbest bırakılması gerektiğini belirterek, cezasının sonuçlarını ortadan kaldırması gerektiğini vurgulamıştır. Mahkeme, Kavala’nın Gezi Parkı protestolarındaki katılımı nedeniyle cezalandırıldığını ve insan hakları savunucusu olarak faaliyetlerini sürdürdüğü için susturulmak istendiğini ifade etmiştir.
AİHM, Kavala’nın protestolar sırasında şiddete karıştığına dair hiçbir kanıt bulamadığını ve kendisinin Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında koruma altındaki hakları nedeniyle cezalandırıldığını kaydetmiştir. Mahkeme, sürecin “açıkça adaletsiz” olduğunu ve Kavala’nın mahkumiyetinin “geçersiz” sayılması gerektiğini belirtmiştir.
Türkiye’nin Yasal Yükümlülükleri
Kavala, AİHM kararlarının ardından İstanbul 13. Ağır Ceza Mahkemesi’ne başvurarak davasının yeniden görülmesini ve cezasının ertelenmesini talep etmiştir. İstanbul mahkemesi, Adalet Bakanlığı İnsan Hakları Dairei’nden bilgi talep etmiştir.
Bakanlar Komitesi, Kavala’nın üç AİHM kararı sonrasında hapiste kalmasından ve serbest bırakılması konusundaki tekrar eden çağrılarının dikkate alınmamasından üzüntü duyduklarını ifade etti. Bunun yanı sıra, Türkiye’nin AİHM kararlarına tam olarak uyması gerektiğini hatırlatmıştır.
Türkiye’nin Cezalarla İlgili Yöntemleri
14 Ekim, Türkiye’nin Baskanlar Komitesi’ne rapor vermesi için belirlenen bir son tarih olup, Kavala’nın bu tarihte serbest bırakılmasına dair resmi bir gereklilik değildir. Komite, Türkiye’nin bu tarihe kadar alacağı önlemleri bildirip bildirmeyeceğini gözden geçirecektir. Komite, ayrıca Kavala’nın mahkumiyetinin diğer sonuçlarını ortadan kaldırma planının da açıklanmasını istemiştir.
Türk yasalarının AİHM kararları sonrası ceza davalarının yeniden açılmasına izin verdiği göz önüne alındığında, Kavala’nın davasının bu temel üzerinden tekrar görülebileceği işaret edilmektedir. Kavala, 2020 yılında Gezi davasından beraat etmiş, ancak serbest kaldıktan kısa bir süre sonra yeniden gözaltına alınmıştır.
